Data publikacji: 2010-02-23
Nowy artykuł branżowy
Obcokrajowcy w Polsce – ich rezydencja podatkowa
Wielu pracodawców prędzej czy później rozważa zatrudnienie cudzoziemca. Różne są powody zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Najczęściej jest to jednak spowodowane niemożliwością znalezienia pracownika o wymaganych kwalifikacjach na lokalnym rynku pracy. Jeżeli jednak pracodawca wyrazi chęć zatrudnienia obcokrajowca zobowiązani są spełnić pewne wymagania oraz stosować wiele więcej przepisów, które regulują ich pracę.
Jednym z czynników który ułatwił zatrudnianie obcokrajowców w Polsce, była jej akcesja do Unii Europejskiej, która wymusiła otwarcie rynku pracy dla obywateli wspólnoty. W związku z tym faktem zatrudnianie obcokrajowców ze wspólnoty europejskiej jest stosunkowo łatwe. Ułatwienia także są stosowane wobec obywateli sąsiadujących z Polską państw, tj. Ukrainy, Rosji i Białorusi. Obywatele pozostałych państw, ubiegając się o pracę w Polsce, potrzebują zezwolenia na pracę. Oprócz zezwolenia na pracę, cudzoziemiec musi również spełniać warunki wjazdu i pobytu w naszym kraju. Ostatnią z przeszkód jaka czeka na pracodawcę, są przepisy umów traktujących o unikaniu podwójnego opodatkowania. Europejska legislacja wymusza również stosowanie wobec cudzoziemców przepisów dotyczących koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych.
Uzyskiwanie dochodów na terenie Polski przez cudzoziemców będzie rodzić wobec nich obowiązek podatkowy. Wysokość tego zobowiązania będzie zależeć od tego, czy obcokrajowiec podlega pod ograniczony czy też nieograniczony obowiązek podatkowy.
Pod nieograniczony obowiązek podatkowy obcokrajowiec podlega wtedy, gdy posiada on miejsce zamieszkania na terenie Polski. Podlega on zatem obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce uzyskiwania przychodu.
Jeżeli osoba fizyczna nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Polski, podlega ona obowiązkowi podatkowemu, tylko od dochodów osiąganych na terytorium kraju. Za dochody osiągane na terytorium Rzeczpospolitej Polski w szczególności uważa się dochody uzyskane za prace wykonywane na terytorium kraju na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy. Obowiązkowi podatkowemu podlega również działalność wykonywana osobiście na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Opodatkowaniu podlega także działalność gospodarcza prowadzona na terenie kraju. Jeżeli obcokrajowiec posiada nieruchomość na terenie Polski to obowiązkowi podatkowemu, podlega w szczególności sprzedaż takiej nieruchomości.
Co zatem warunkuje pod jaki obowiązek podatkowy podlega cudzoziemiec? Decyduje o tym posiadanie lub nie, miejsca zamieszkania w Polsce. Zatem jeśli obcokrajowiec nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce, opodatkowaniu będzie podlegał tylko dochód uzyskany w Polsce. Jeżeli natomiast obcokrajowiec posiada miejsce zamieszkania w Polsce, podatkowi będzie podlegał cały dochód, nawet jeśli został on uzyskany za granicami Polski.
W świetle polskiego prawa trzeba przeanalizować, są warunki które muszą być spełnione aby cudzoziemiec posiadał miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę która na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej posiada centrum interesów osobistych lub gospodarczych, lub osobę która przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku. Spełnienie jednego z powyższych warunków będzie zatem decydować o tym czy obcokrajowiec będzie podlegał ograniczonemu lub nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Należy jednak pamiętać że w innych krajach funkcjonują podobne prawa, w związku z czym może wyniknąć konflikt rezydencji. W sytuacji, kiedy na dochód lub majątek uzyskiwany z tego samego tytułu, przez tego samego podatnika, w tym samym okresie nałożone zostają takie same lub podobne podatki przez dwa państwa mamy do czynienia z podwójnym opodatkowaniem.
Zjawiska takie są oczywiście bardzo szkodliwe, stąd zainteresowane państwa stosują środki, które mają za zadanie zapobiegać powstawaniu tego typu zjawisk lub niwelować ich skutki. Środki te znajdują się w dwustronnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zasady zawarte w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania rozstrzygają w jaki sposób należy opodatkować dochód lub majątek, który osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie osiąga w drugim umawiającym się państwie. Zgodnie z tymi umowami podatnik może być rezydentem tylko w jednym kraju i tylko w jednym kraju będzie on podlegał opodatkowaniu całości dochodów. Decyzja na temat rezydentury osoby podlegającej opodatkowaniu jest podejmowana z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Najczęściej umowy rozstrzygają według kryteriów, które wynikają z konwencji modelowej OECD. Tak więc za osobę mająca miejsce zamieszkania w danym państwie uważa się osobę mająca stałe miejsce zamieszkania w danym państwie i ścisłe powiązania osobiste i gospodarcze z danym państwem. Natomiast jeżeli nie można wyznaczyć, w którym państwie osoba posiada centrum interesów życiowych, to uważa się za miejsce zamieszkania państwo w którym dana osoba zwykle przebywa. Jeśli jednak spędza ona podobną ilość czasu w obu państwach albo nie przebywa w żadnym z nich, miejsce zamieszkania jest ustalane na podstawie obywatelstwa. W przypadku gdy osoba ta jest obywatelem obu tych państw w których przebywa, lub też nie jest, to właściwe organy obu państw rozstrzygają tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.
Dyskusje na temat unikania podwójnego opodatkowania będą coraz częściej gościć na forach firm. Dzieje się tak ze względu na dużą łatwość migracji ludności. Cudzoziemców zatrudniać będą również firmy, które nie mogą znaleźć pracowników o odpowiednich kwalifikacjach na lokalnym rynku pracy. Pamiętajmy, że od ustalenia kraju rezydencji podatkowej obcokrajowca zależą m. in. sposób opodatkowania dochodów, a także obowiązki sprawozdawcze.
Marcin Kolmas
Konsultant w Dziale Doradztwa
Wielu pracodawców prędzej czy później rozważa zatrudnienie cudzoziemca. Różne są powody zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Najczęściej jest to jednak spowodowane niemożliwością znalezienia pracownika o wymaganych kwalifikacjach na lokalnym rynku pracy. Jeżeli jednak pracodawca wyrazi chęć zatrudnienia obcokrajowca zobowiązani są spełnić pewne wymagania oraz stosować wiele więcej przepisów, które regulują ich pracę.
Jednym z czynników który ułatwił zatrudnianie obcokrajowców w Polsce, była jej akcesja do Unii Europejskiej, która wymusiła otwarcie rynku pracy dla obywateli wspólnoty. W związku z tym faktem zatrudnianie obcokrajowców ze wspólnoty europejskiej jest stosunkowo łatwe. Ułatwienia także są stosowane wobec obywateli sąsiadujących z Polską państw, tj. Ukrainy, Rosji i Białorusi. Obywatele pozostałych państw, ubiegając się o pracę w Polsce, potrzebują zezwolenia na pracę. Oprócz zezwolenia na pracę, cudzoziemiec musi również spełniać warunki wjazdu i pobytu w naszym kraju. Ostatnią z przeszkód jaka czeka na pracodawcę, są przepisy umów traktujących o unikaniu podwójnego opodatkowania. Europejska legislacja wymusza również stosowanie wobec cudzoziemców przepisów dotyczących koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych.
Uzyskiwanie dochodów na terenie Polski przez cudzoziemców będzie rodzić wobec nich obowiązek podatkowy. Wysokość tego zobowiązania będzie zależeć od tego, czy obcokrajowiec podlega pod ograniczony czy też nieograniczony obowiązek podatkowy.
Pod nieograniczony obowiązek podatkowy obcokrajowiec podlega wtedy, gdy posiada on miejsce zamieszkania na terenie Polski. Podlega on zatem obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce uzyskiwania przychodu.
Jeżeli osoba fizyczna nie posiada miejsca zamieszkania na terytorium Polski, podlega ona obowiązkowi podatkowemu, tylko od dochodów osiąganych na terytorium kraju. Za dochody osiągane na terytorium Rzeczpospolitej Polski w szczególności uważa się dochody uzyskane za prace wykonywane na terytorium kraju na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy. Obowiązkowi podatkowemu podlega również działalność wykonywana osobiście na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Opodatkowaniu podlega także działalność gospodarcza prowadzona na terenie kraju. Jeżeli obcokrajowiec posiada nieruchomość na terenie Polski to obowiązkowi podatkowemu, podlega w szczególności sprzedaż takiej nieruchomości.
Co zatem warunkuje pod jaki obowiązek podatkowy podlega cudzoziemiec? Decyduje o tym posiadanie lub nie, miejsca zamieszkania w Polsce. Zatem jeśli obcokrajowiec nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce, opodatkowaniu będzie podlegał tylko dochód uzyskany w Polsce. Jeżeli natomiast obcokrajowiec posiada miejsce zamieszkania w Polsce, podatkowi będzie podlegał cały dochód, nawet jeśli został on uzyskany za granicami Polski.
W świetle polskiego prawa trzeba przeanalizować, są warunki które muszą być spełnione aby cudzoziemiec posiadał miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę która na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej posiada centrum interesów osobistych lub gospodarczych, lub osobę która przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku. Spełnienie jednego z powyższych warunków będzie zatem decydować o tym czy obcokrajowiec będzie podlegał ograniczonemu lub nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Należy jednak pamiętać że w innych krajach funkcjonują podobne prawa, w związku z czym może wyniknąć konflikt rezydencji. W sytuacji, kiedy na dochód lub majątek uzyskiwany z tego samego tytułu, przez tego samego podatnika, w tym samym okresie nałożone zostają takie same lub podobne podatki przez dwa państwa mamy do czynienia z podwójnym opodatkowaniem.
Zjawiska takie są oczywiście bardzo szkodliwe, stąd zainteresowane państwa stosują środki, które mają za zadanie zapobiegać powstawaniu tego typu zjawisk lub niwelować ich skutki. Środki te znajdują się w dwustronnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zasady zawarte w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania rozstrzygają w jaki sposób należy opodatkować dochód lub majątek, który osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie osiąga w drugim umawiającym się państwie. Zgodnie z tymi umowami podatnik może być rezydentem tylko w jednym kraju i tylko w jednym kraju będzie on podlegał opodatkowaniu całości dochodów. Decyzja na temat rezydentury osoby podlegającej opodatkowaniu jest podejmowana z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Najczęściej umowy rozstrzygają według kryteriów, które wynikają z konwencji modelowej OECD. Tak więc za osobę mająca miejsce zamieszkania w danym państwie uważa się osobę mająca stałe miejsce zamieszkania w danym państwie i ścisłe powiązania osobiste i gospodarcze z danym państwem. Natomiast jeżeli nie można wyznaczyć, w którym państwie osoba posiada centrum interesów życiowych, to uważa się za miejsce zamieszkania państwo w którym dana osoba zwykle przebywa. Jeśli jednak spędza ona podobną ilość czasu w obu państwach albo nie przebywa w żadnym z nich, miejsce zamieszkania jest ustalane na podstawie obywatelstwa. W przypadku gdy osoba ta jest obywatelem obu tych państw w których przebywa, lub też nie jest, to właściwe organy obu państw rozstrzygają tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.
Dyskusje na temat unikania podwójnego opodatkowania będą coraz częściej gościć na forach firm. Dzieje się tak ze względu na dużą łatwość migracji ludności. Cudzoziemców zatrudniać będą również firmy, które nie mogą znaleźć pracowników o odpowiednich kwalifikacjach na lokalnym rynku pracy. Pamiętajmy, że od ustalenia kraju rezydencji podatkowej obcokrajowca zależą m. in. sposób opodatkowania dochodów, a także obowiązki sprawozdawcze.
Marcin Kolmas
Konsultant w Dziale Doradztwa